Geloofwaardigheid van het Cambodja-tribunaal is ver te zoeken

De genocide die plaatsvond in Cambodja tussen 1975 en 1979 is misschien wel een van de meest onderbelichte gebeurtenissen in de moderne geschiedenis. De verantwoordelijke voor deze genocide is een extreem communistische groep genaamd de Rode Khmer. De gruwelijke wandaden die plaatsvonden tijdens het regime van de Rode Khmer wreken nog steeds bij de Cambodjanen. Vooral omdat oude kopstukken van het regime nooit berecht waren voor de misdrijven die zij hebben gepleegd. In 2004 kwam hier een einde aan doordat het Cambodja- tribunaal werd opgericht door de VN. Het tribunaal zou de kopstukken van de Rode Khmer met een eerlijk proces berechten, maar dit heeft in de praktijk anders uitgepakt. Het tribunaal wordt enorm bekritiseerd door internationale juristen, omdat de geloofwaardigheid onder druk staat.

Door Romy Bruijnzeel, 16 november 2017

De Rode Khmer is een extreem communistische groep die de macht greep in Cambodja na de omverwerping van het regime van Lon Nol in 1975. Het voornaamste doel van de Rode Khmer was om het volk van Cambodja her op te voeden en terug te gaan naar een volledig zelfvoorzienende staat waarin iedereen gelijk is. Onder leiding van Pol Pot werden steden ontruimd en werd het volk gedwongen op collectieve boerderijen te wonen. Iedereen die sympathiseerde met de regering van Lon Nol werd direct geëxecuteerd. Ook intellectuelen hadden het zwaar te verduren. Op het land moest elke dag twaalf tot veertien uur gewerkt worden waardoor velen stierven door honger en uitputting. Naar schatting is de Rode Khmer verantwoordelijk voor de dood van zo’n twee miljoen Cambodjanen (toen een kwart van de bevolking). Het regime werd in 1979 verdreven door de Vietnamezen, de traditionele aartsvijand van de Rode Khmer.

Het Cambodja- tribunaal
Op aandringen van de VN werd in 2004 het Cambodja-tribunaal opgericht. Het gerechtshof moest zorgen voor de berechting van de grootste misdadigers uit de tijd van de Rode Khmer. Het tot stand komen van dit tribunaal ging erg moeizaam, omdat de Cambodjaanse regering niet meewerkte. De regering heeft namelijk nog steeds banden met de Rode Khmer. De status van het tribunaal is dan ook niet ideaal. Het heeft geen internationale status en valt formeel onder het Cambodjaanse rechtsstelsel. Een ander gebrek is dat de internationale rechters in de minderheid zijn. Daarbij mag het tribunaal alleen rechtspreken over de allerhoogste leiders die misdaden hebben gepleegd tussen 1975 en 1979.

Politieke inmenging
De betrouwbaarheid van het tribunaal staat onder druk. De gang van zaken in het tribunaal zou teveel gestuurd worden door de Cambodjaanse overheid. In het verleden stapten verschillende internationale rechters op om deze reden. Zo ook de Zwitser Laurent Kasper-Ansermet. Hij deed onderzoek naar twee personen, maar kon onvoldoende zijn werk doen omdat hij voortdurend werd tegengewerkt door de regering. De Canadese aanklager Robert Petit stapte ook op en noemde de overheidsbemoeienis in het tribunaal ‘’zeer zorgwekkend’’. Ook de Nederlandse advocaten Michiel Pestman en Victor Koppe doen hun beklag over de politieke inmenging in de documentaire Defending Brother No. 2 van de VPRO.

In deze documentaire worden de twee Nederlandse advocaten gevolgd in een van de grootste internationale strafzaken sinds het Proces van Neurenberg. Victor Koppe en Michiel Pestman verdedigen een van de kopstukken van de Rode Khmer, Nuon Chea. Pestman trekt al snel zijn handen van de zaak af, omdat hij niet serieus genomen wordt in de strijd om een eerlijk proces te voeren. Koppe neemt de zaak van Pestman over en struikelt over hetzelfde probleem. Een eerlijk proces lijkt onmogelijk in het tribunaal. Toch gaat Koppe door met de zaak, maar het bleek niet de jongensdroom die hij voor ogen had. Het Cambodja-tribunaal heeft de ervaren advocaat een inzicht gegeven: ‘’Het recht werkt alleen maar als het niet politiek is. Als het niet gaat om conflicten tussen overwinnaars en verliezers.’’

Hoewel de oprichting van het Cambodja- tribunaal een stap in de goede richting was, functioneert het tribunaal niet zoals een internationaal gerechtshof zou moeten functioneren. De politieke inmenging en de onevenredige verdeling van internationale rechters schaden de geloofwaardigheid van het tribunaal enorm. Zoals Victor Koppe het omschrijft na jaren voor het Cambodja-tribunaal gewerkt te hebben: ‘’Ik was vroeger een groot voorstander van tribunalen en internationaal strafrecht, maar ik wil er nu niets meer mee te maken hebben.’’


Defending Brother No.2 – 17 oktober 2017 – VPRO.nl

Een film waarvan je wilt dat kijkers er toevallig op stuiten – 18 oktober 2017 – nrc.nl

Opnieuw internationale rechter weg bij Cambodja-Tribunaal – 17 februari 2016 – ad.nl

Foto: NRC 

 

Contact

Uw naam
Geen naam

Uw Email
Geen (geldige) email

Bericht
Geen bericht.


Invalid Input

Opening hours

Openings hours
Leiden:
Maandag t/m vrijdag*:  10:45 - 15:15
 
The Hague: 
Maandag 10:45-15:15
Dinsdag 10:45-15:15
Woensdag 10.45-15.15
Donderdag 10.45-13:00
Vrijdag 10.45-15:15
Weekend Closed
 * Op donderdag heeft het bestuur vanaf 13:00 vergadering
On Thursdays the room is closed due weekly boardmeetings at 13:00