Geen vuurwerk, toch lekker knallen

Nederland is een polderland. Totdat het gaat om een discussie die de samenleving weet te verdelen. De Zwarte Pietdiscussie heeft een relatief onbekend zusje, namelijk de vuurwerkdiscussie. Steeds vaker wordt de discussie tussen vurige voor- en tegenstanders gevoerd over het al dan niet verbieden van vuurwerk. Wat hierbij opvalt is de grote afwezigheid van de Haagse politiek. Met de jaarwisseling in het verschiet, is het tijd om deze discussie nader uit te diepen.

Door Sanne van Hemondt, 14 december 2017

De tegenstanders in de vuurwerkdiscussie wijzen vaak op de overlast die het vuurwerk kan veroorzaken. Jaarlijks zijn er incidenten die aan vuurwerk gerelateerd kunnen worden. Deze hebben vaak te maken met vernieling, overlast, brandstichting en geweld tegen hulpverleners. Het zijn onder andere deze vormen van overlast die er voor zorgen dat de tegenstanders vinden dat er alternatieven gevonden moeten worden voor het afsteken van consumentenvuurwerk. De afgelopen jaren is er echter een daling in het aantal incidenten te zien. Zo zijn er minder meldingen van geweldsincidenten tegen de politie en brandstichtingen en ook zijn er minder vernielingen gerapporteerd. Dit zal hebben bijgedragen aan de vuurwerkbeleving. Deze is de afgelopen jaren eerder rustiger dan heftiger geworden.

De discussie rondom vuurwerk wordt voornamelijk via de massamedia en sociale media gevoerd. De massamedia heeft vooral aandacht voor incidenten en ‘rellen’. Op de sociale media is er met name aandacht voor de negatieve sentimenten rondom vuurwerk. Bij negatieve sentimenten kan er gedacht worden aan kinderen en huisdieren met grote angst en waarschuwingen van artsen voor blijvende schade na ongelukken met vuurwerk. Zodra incidenten aandacht krijgen in de (massa)media, wordt de maatschappelijke discussie meestal aangezwengeld. Deze discussie wordt vervolgens onder andere op de sociale media gevoerd.

Traditie
Voorstanders van het afsteken van particulier vuurwerk tijdens de jaarwisseling wijzen erop dat het afsteken van vuurwerk hoort bij de traditie van Oud en Nieuw. Uit onderzoek1 blijkt dat slechts ongeveer 3% van de Nederlandse bevolking te mobiliseren is voor een volledig verbod op consumentenvuurwerk. Daar staat tegenover dat zo’n 20% van de bevolking de huidige regeling wil behouden. Een verbod op knalvuurwerk en vuurwerkvrijezones in stads- en dorpscentra kunnen op ongeveer gelijke percentages steun rekenen. Hieruit blijkt dat een groot deel van de Nederlandse bevolking nog ten minste enige vorm van vuurwerk tijdens de jaarwisseling wil zien.

Vuurwerksentiment Den HaagVuurwerksentiment in Den Haag © AD

Er zijn verschillende alternatieven voor het afsteken van consumentenvuurwerk mogelijk. Deze alternatieven maken het mogelijk om wél vuurwerk te blijven afsteken, maar om de overlast zo veel mogelijk in te perken. Enkele voorbeelden van alternatieven zijn het instellen van vuurwerkvrije zones en een algeheel verbod op consumentenvuurwerk, waarbij gemeenten vuurwerkshows gaan organiseren. Met vuurwerkvrije zones worden inmiddels al experimenten uitgevoerd. Een andere maatregel, die voor het eerst in werking trad tijdens de jaarwisseling van 2014-2015, is de aanpassing van de aansteektijden. Dit moet er toe bijdragen de overlast gedurende Oudejaarsdag te verminderen.

Grote afwezige in dit vuurwerkdebat is de Haagse politiek. De discussie leeft nu vooral onder de bevolking, zonder dat de politieke partijen en politici in Den Haag zich over de kwestie uitspreken. Besluiten over vuurwerk, zoals het experimenteren met alternatieven, worden dan ook voornamelijk op lokaal niveau genomen. Toch wordt de overheid, samen met de mensen zelf, gezien als verantwoordelijk voor het handhaven van de regels. De Haagse politiek lijkt het vinden van een oplossing voor het probleem te verschuiven naar de gemeentes, waar het zelf door de bevolking wel verantwoordelijk wordt geacht voor de handhaving. Oorzaak voor deze verschuiving zou kunnen zijn dat de overheid eerst het hele probleem wil verkennen, om te weten of letsel- en overlastproblemen de gehele problematiek rondom vuurwerkoverlast weerspiegelt. Zo stelt het Ministerie van Infrastructuur en Milieu dat het de vraag is of alle facetten van de discussie en problemen die vuurwerk kan opleveren al goed in beeld gebracht zijn. Pas wanneer dit het geval is kan er nader ingegaan worden op het oplossen van de problematiek, door aandacht te schenken aan welke oplossingen er allemaal, wellicht samen, nodig zijn voor het probleem.

De massamedia spelen samen met sociale media nog steeds een centrale rol in de vuurwerkdiscussie. Deze media hebben een overwegende nadruk op de negatieve sentimenten rondom vuurwerk, terwijl een groot deel van de Nederlanders vuurwerk wel bij de traditie van jaarwisseling vindt horen. Een reactie vanuit de Haagse politiek is vooralsnog grotendeels afwezig gebleven. Het is te verwachten dat dit zo zal blijven totdat alle aspecten van de discussie in beeld gebracht zijn. Tot die tijd zijn er twee opties. Ten eerste kunnen gemeenten experimenteren met alternatieven en dit eventueel in werking stellen. Ten tweede kan het aloude polderen in werking gesteld worden, zodat voor- en tegenstanders van het afsteken van consumentenvuurwerk zelf een middenweg vinden die als oplossing kan werken. Waar het vuurwerk in Den Haag voorlopig nog afwezig is, zal het tijdens Oud en Nieuw vooralsnog ouderwets knallen in de lucht.


Rapport “Vuurwerk – discussie in beweging”, Tim de Beer en Sjof Raaijmakers, mei 2016, in opdracht van: Ministerie van Infrastructuur en Milieu 

Foto: Raym's wallpapers

 

Contact

Uw naam
Geen naam

Uw Email
Geen (geldige) email

Bericht
Geen bericht.


Invalid Input

Partners

Independer
 
Autoverzekering vergelijken
 
Energie vergelijken
 
Autoverzekering
  LOGGGO

 

 

Opening hours

Openings hours
Leiden and The Hague
 
Monday 10:00-17:00
Tuesday* 10:00-14:30
Wednesday 10:00-17:00
Thursday 10:00-17:00
Friday 10:00-17:00
Weekend Closed
 
 * Op Dinsdag heeft het bestuur vanaf 14:30 vergadering
On Tuesday the room is closed due weekly boardmeetings at 14:30