Gelijke kansen: een droom in het onderwijs

Voorgenomen maatregelen in het regeerakkoord moeten de ongelijkheid bestrijden. De halvering van het collegegeld vanaf het collegejaar 2018/19 moet het onderwijs aantrekkelijker maken en zo bijdragen aan het voorkomen en verkleinen van achterstanden. Het is echter een droom om te denken dat de maatregelen zullen bijdragen aan gelijke kansen.

Door Sanne van Helmondt, 22 februari 2018

De halvering van het collegeld voor het eerste studiejaar van het hoger onderwijs vanaf het collegejaar 2018/19 is op het eerste gezicht vooral een voordelig maatregel. Voor (academische) PABO’s geldt deze halvering zelfs voor de eerste twee studiejaren. Er zijn echter ook negatieve kanten die niet over het hoofd gezien mogen worden. Een van de negatieve kanten heeft betrekking op het MBO. Het MBO is altijd al anders behandeld dan hoger onderwijs. Zo hebben MBO’ers bijvoorbeeld lang moeten strijden voor zij het recht op studenten-OV kregen.

Sanne onderwijs kansenIngrid van Engelshoven, minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap © NU.nl

Ook met de halvering van het collegegeld worden de MBO’ers overgeslagen. Hoewel er op het MBO geen lesgeld is voor studenten onder de 18 jaar, geldt voor de oudere studenten dat zij wederom benadeeld worden. Als het kabinet Rutte-III wil werken aan het bestrijden van kansenongelijkheid, waarom wordt het MBO dan niet meegenomen in de halvering van het collegegeld in het eerste jaar?

Niet alleen MBO-studenten vallen buiten de boot. Ook studenten aan het hoger onderwijs (HBO/WO) die in 2015, 2016 en 2017 begonnen zijn, komen er nadelig uit. De invoering van het leenstelsel levert geld op. Geld dat beloofd was geïnvesteerd te worden in het hoger onderwijs om de kwaliteit te verbeteren. De studenten uit de eerste drie jaar gaan van deze investeringen niet de voordelen merken, omdat de uitwerkingen hiervan pas later merkbaar zullen zijn. Er ontstaat een situatie van ongelijkheid, waarbij de studenten uit 2015, 2016 en 2017 ongelijk behandeld worden ten opzichte van de studenten vanaf 2018. Hoewel beide groepen geen basisbeurs ontvangen, hebben de studenten vanaf 2018 zowel voordeel van de investering in het onderwijs, als dat zij korting ontvangen op hun collegegeld. 

 

 

 

Hier komt nog bij dat het leenstelsel, ingevoerd in 2015, sowieso al voor ongelijkheid zorgt. Studenten met rijke ouders hebben minder ‘last’ van het leenstelsel, zij hoeven niet of nauwelijks te lenen om rond te komen tijdens de studententijd. Studenten met een economisch minder glorieuze achtergrond moeten een veel hoger bedrag lenen om het collegegeld te kunnen betalen en verder rond te komen in de maand, met een veel hogere studieschuld als gevolg.

Deze ongelijkheid wordt nog verder vergroot door de koppeling van het studievoorschot aan de 10-jaarsrente. Rijkere studenten lenen minder en zijn daardoor in de toekomst minder belast met het afbetalen van de rente. Minder rijke studenten moeten meer lenen om dezelfde kans te kunnen pakken in het hoger onderwijs en hebben daardoor in de toekomst een hoger bedrag aan rente terug te betalen.

Overige onderwijsuitgaven van huishoudens 15 01 23Bron: CBS

Het creëren van gelijkheid in het onderwijs hoeft niet moeilijk te zijn. Beginnen met gelijke maatregelen voor alle vormen van vervolgonderwijs is de eerste stap. Zo hebben niet alleen het HBO en WO voordeel van de regelingen, maar kan ook het MBO profiteren.

Daarnaast ontstaat er pas echt gelijkheid als ook de studenten uit de eerste drie jaar van het leenstelsel alsnog een financiële tegemoetkoming kunnen ontvangen. Deze studenten maken hogere kosten voor onderwijs dat van mindere kwaliteit is, gezien het effect van investeringen in een betere kwaliteit van onderwijs pas later merkbaar zal zijn. Ten derde zal er alleen daadwerkelijke gelijkheid ontstaan wanneer de draagkracht van studenten in ogenschouw genomen wordt. Alleen dan is er sprake van gelijke kansen in het onderwijs.

Het kabinet stelt te willen werken aan de bestrijding van kansenongelijkheid, maar geconcludeerd kan worden dat voorgenomen maatregelen hier niet aan bij zullen dragen. Het behandelen van MBO-studenten als een aparte groep, het bevoordelen van studenten die vanaf 2018 beginnen en het leenstelsel dat uit zichzelf al bijdraagt aan ongelijkheid zorgen ervoor dat er voorlopig nog geen gelijke kansen in het vervolgonderwijs zullen zijn. Het kabinet zal moeten werken aan gelijke behandeling voor er over gelijke kansen gesproken kan worden.


Vertrouwen in de toekomst, Regeerakkoord 2017-2021 (VVD, CDA, D66 en ChristenUnie)

Minder studenten na invoering leenstelsel - 19 april 2016 - Metronieuws 

Rekenkamer: 'leenstelselgeld niet goed besteed' - 25 januari 2018 - Nederlands Dagblad

Regeerakkoord: 'Studenten krijgen een sigaar uit eigen doos' - 11 oktober 2017 - Punt Avans

Foto: RD.nl

 

 

Contact

Uw naam
Geen naam

Uw Email
Geen (geldige) email

Bericht
Geen bericht.


Invalid Input

Partners

Independer
 
Witte Autoverzekering
 
Energie vergelijken
 
Autoverzekering
 LOGGGO

 

 

Opening hours

Openings hours
Leiden:
Maandag t/m vrijdag*:  10:45 - 15:15
 
The Hague: 
Maandag 10:45-15:15
Dinsdag 10:45-15:15
Woensdag 10.45-15.15
Donderdag 10.45-13:00
Vrijdag 10.45-15:15
Weekend Closed
 * Op donderdag heeft het bestuur vanaf 13:00 vergadering
On Thursdays the room is closed due weekly boardmeetings at 13:00