Julio Poch: gevangen tussen rechtssystemen

Het zou zijn laatste vlucht zijn voor hij met pensioen ging. Een mooi afscheid van een lange loopbaan als piloot. De dag van de vlucht liep voor Julio Poch echter heel anders toen hij op de luchthaven van Valencia werd aangehouden door de Spaanse veiligheidsdiensten. Vanaf deze dag startte een zwaar, langdurig proces waar nu enigszins een einde aan lijkt gekomen.

Julio Poch is een Nederlands-Argentijnse voormalig Transaviapiloot die verdacht werd van gruwelijke daden. Hij zou een actieve rol gespeeld hebben in de ‘dodenvluchten’. Tijdens deze vluchten werden politieke tegenstanders van de militaire junta van de Argentijnse dictator Jorge Videla in zee gegooid. In deze tijd was Poch piloot bij de Argentijnse marine. De verdenking op hem was compleet toen hij hierover sprak met zijn Transavia-collega’s in 2003, die aangifte tegen hem deden. Zes jaar later werd Poch, op verzoek van Argentinië, opgepakt op de Spaanse luchthaven, waarna hij acht jaar in voorarrest heeft gezeten. In december 2016 is er levenslang tegen hem geëist. Echter, op 29 november van dit jaar werd Julio Poch, samen met twee andere piloten, vrijgesproken.

Een overzicht van de zaak Poch:

  • 2 december 2003: Poch in een restaurant op Bali tegen zijn Transavia collega’s: “We hebben ze in de zee gegooid”.
  • 2006: De chef van Poch tipt de nationale recherche over de ‘bekentenis’ van Poch.
  • 22 september 2009: Julio Poch wordt op zijn laatste vlucht voor zijn pensionering aangehouden op het vliegveld in Valencia.
  • 18 januari 2010: de uitlevering aan Argentinië.
  • november 2012: in Buenos Aires begint het proces tegen 67 verdachten van misdaden van de junta.
  • december 2015: het OM van Argentinië eist levenslang tegen Poch.
  • 29 november 2017: Poch wordt unaniem, door drie rechters, vrijgesproken.

De rol van Nederland

Na zijn arrestatie wilde Poch via een kort geding uitgeleverd worden aan Nederland. De Nederlandse staat vroeg aan de rechter dit af te wijzen. Vervolgens kon de Nederlandse staat Poch niet zelf uitleveren aan Argentinië omdat er geen sprake was van een uitleveringsverdrag tussen de twee landen. Nu blijkt dat er wel gegevens van zijn laatste vlucht naar Valencia zijn doorgespeeld aan de Spaanse en Argentijnse autoriteiten. Mede hierdoor kon Poch aangehouden worden op het Spaanse vliegveld.

Poch wilde liever berecht worden in Nederland en probeerde dit ook na zijn arrestatie af te dwingen. Dit lukte echter niet waardoor zijn proces startte in Argentinië. Er wordt door de Nederlandse rechter beargumenteerd dat het proces in Argentinië plaats moest vinden omdat daar alle bewijzen lagen. Zo kon Poch niet berecht worden door het Nederlandse rechtssysteem en werd hij aan zijn lot overgelaten in Argentinië. Op erg veel steun in de verdediging vanuit Nederland kon Poch namelijk niet rekenen.

Voordat Poch werd vrijgesproken, kondigde zijn advocaat, Geert-Jan Knoops, aan dat ze een rechtszaak tegen de Nederlandse staat zouden overwegen wanneer Poch onschuldig wordt verklaard. Dit is nu het geval en de vraag is of Knoops en Poch de Nederlandse staat echt zullen aanklagen en of de heren enige kans op vergoeding hebben.

Ontwikkelingen in Argentinië

Inmiddels is bekend geworden dat het OM van Argentinië in beroep gaat tegen de vrijspraak. De aanklagers zien een mogelijkheid omdat twee andere piloten wel veroordeeld zijn voor deze misdaden. Dit kan echter nog lang gaan duren, aangezien de motivering van het vonnis pas in maart van volgend jaar door de rechtbank bekend gemaakt zal worden. Poch hoeft dus echter niet zo lang in Argentinië te blijven. Hij gaat weer terug naar Nederland. Poch was woonachtig in Nederland van 1988 tot 2009 toen hij, vlak voor zijn pensioen, werd aangehouden en uitgeleverd aan Argentinië.

Schadeclaim

Poch legt de schuld van zijn langdurige proces bij de Nederlandse staat, aldus Knoops. Er bestaat echter discussie over de gegrondheid van deze aantijging. Nederland heeft informatie over Poch gedeeld waardoor hij aangehouden kon worden en de Argentijnse staat een proces tegen hem kon starten. Volgens de minister van Veiligheid en Justitie, Ferdinand Grapperhaus, was Nederland verplicht deze informatie met de Argentijnen te delen, rekening houdend met internationale verdragen. Nu zou er ook geargumenteerd kunnen worden dat de Nederlandse staat onwetend was over de ernst van de situatie. Vervolgens is Poch wel uitgeleverd aan een land dat heel graag een einde wil maken aan de gruwelijke daden uit het verleden door middel van het zo hoog mogelijk straffen van verdachten. Op dit argument wordt echter weer gereageerd dat Poch zijn schadeclaim beter bij de Argentijnen kan neerleggen. Poch zoekt een vergoeding voor de acht jaar voorarrest waarin hij heeft gezeten. Dit voorarrest is opgelegd door de Argentijnse staat. Hoewel Nederland de hoofdrol heeft gespeeld in het uitleveren van Poch aan Argentinië, kan de Nederlandse staat niet verantwoordelijk worden geacht voor de manier waarop Poch in een ander land is behandeld. Het feit dat de aanklagers in Argentinië in beroep willen gaan tegen de vrijspraak van Poch maakt het leggen van een schadeclaim in ditzelfde land wel een stuk moeilijker.

 

 

 

Opnieuw gevangen

Het Nederlandse rechtssysteem heeft Poch in het verleden laten zitten en nu is de kans klein dat hij hier zijn gelijk kan gaan halen. Dit zal hij dan bij het Argentijnse rechtssysteem moeten doen alleen is daar de kans groot dat de zaak tegen hem heropend wordt wanneer de aanklagers in hoger beroep gaan. In principe kan Poch, hoewel hij is vrijgesproken, geen kant op.

De zaak zal dus hoogstwaarschijnlijk nog een staartje krijgen. De stappen van Poch en Knoops en natuurlijk het Argentijnse OM zullen afgewacht moeten worden tot volgend jaar.

Door Leonie Andriessen


Argentinië schrijft geschiedenis met eigen ‘Neurenberg’ – 30 november 2017 – NRC Handelsblad

Oud-Transavia-piloot Poch wil staat aanklagen bij vrijspraak – 21 oktober 2017 – nos.nl

Poch zat 8 jaar vast in Argentinië. Gaat Nederland daarvoor betalen? – 30 november 2017 – nos.nl

Argentijnse aanklagers gaan in beroep tegen vrijspraak Julio Poch – 1 december 2017 – nos.nl

Foto: NRC 

 

Contact

Uw naam
Geen naam

Uw Email
Geen (geldige) email

Bericht
Geen bericht.


Invalid Input

Opening hours

Openings hours
 
Leiden: Elke dag van 11:00 - 17:00
 
The Hague: 
Maandag 12.00-17.00
Dinsdag Closed
Woensdag 12.00-17.00
Donderdag 10.00-17.00
Vrijdag 12.00-16.00
Weekend Closed