“Houd maar rekening met ons”

Ballonnen die ‘toevallig’ voor een bewakingscamera terecht komen tijdens het tellen van stemmen. Een op het eerste gezicht onschuldige mejuffrouw die plots een stapel stembiljetten eigenhandig een stembus in propt. De Russische verkiezingen verliepen niet helemaal conform het democratische protocol. Toch is het hoog tijd dat het Westen stopt met de onterechte ‘framing’ van de Russische Federatie.

Door Michael Kunst, 29 maart 2018

Twee weken geleden vond er op de Wijnhaven-campus van de Universiteit Leiden een radio-uitzending plaats van BNR in het teken van de Russische verkiezingen. Te gast: Wierd Duk. Als journalist van de Telegraaf en oud-correspondent in Moskou (gedurende de jaren ’90), houdt hij er een andere visie op na dan de gemiddelde Westerling, wanneer het over Rusland gaat.

Michael DukRechts Wierd Duk © Twitter

De uitzending opent met de bespreking van de moordaanslag op de Russische spion Sergei Skripal. Volgens de Britten, met uitgebreide steun van de Fransen, Duitsers en de VS, een Russische daad met persoonlijke goedkeuring van Vladimir Poetin. Dit zou onder andere blijken uit het gebruikte gifgas: Novichok. Een uitermate sterk zenuwgas dat in de jaren ’70 werd ontworpen in de Sovjet-Unie.

Het gas is echter nooit in de Sovjet-Unie gebleven. “Novichok is vanuit Oezbekistan gaan zwerven, al lang geleden. Vergeet niet dat Londen in de jaren ’90 een heleboel Russische oligarchen opnam, die welkom waren vanwege hun gigantische kapitaal”, zegt Duk. Die oligarchen zijn nauw verbonden met het criminele circuit en, in enkele gevallen, nauw verbonden met de Russische staat. Duk: “We moeten daarom dit scenario, een afrekening in dit criminele circuit, niet zomaar voorbij laten gaan." 

Vernedering
Poetin is immens populair in Rusland. Dat heeft alles te maken met de val van de Sovjet-Unie. Waar dit in veel westerse staten wordt gezien als de overwinning van de democratie, zagen Russen iets heel anders. Duk was in die periode correspondent: “Er was eigenlijk helemaal geen staat meer. Maffia’s grepen de macht, lokale bestuurders probeerden zich af te scheiden. Voor de Russen is dit een verschrikking geweest.” Met de komst van Poetin werd orde op zaken gesteld.

“Russen zijn Poetin daar dankbaar voor. Dankzij hem krijgen ze weer gewoon hun pensioen en salaris gestort. Hij bracht de Russen ook hun trots terug na alle vernedering in de jaren ’90”, legt Duk uit. Rusland is een regionale grootmacht met belangen waar Poetin voor opkomt, net zoals Amerika en de NAVO die hebben. “Houd maar rekening met ons”, is de boodschap.  

 

 

 “Als je speeches van Poetin analyseert, dan zie je dat hij veel respect toont voor oorlogsveteranen”, zegt Duk. Ruim 24 miljoen Russen kwamen om tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het is een gedeelde ervaring die nog altijd veel Russen niet zijn vergeten. “Dat is ook wat het Rusland van nu definieert. De mensen zien heel duidelijk dat hij (red. Poetin) één van hen is.”

Navalny
Het alternatief bij uitstek, geschetst door met name westerse media, is oppositieleider Aleksej Navalny. Hij zou wel eens de redder van de Russische democratie kunnen zijn. Maar veel Russen zien democratie niet als wenselijk en bovendien is Navalny ook geen ideale schoonzoon: “Iemand als Navalny wordt door onze media en politici eruit gepikt als een soort hoopvol alternatief. Dat is hij niet”, zegt Duk. “Hij is namelijk gewoon een Russische nationalist met nogal bedenkelijke ideeën over bijvoorbeeld minderheden. Hij is vaak gewoon racistisch.” 

Nachtmerrie
Een andere casus waarbij het Russische perspectief als ‘volslagen onzin’ wordt afgedaan is de annexatie van de Krim. Duk verwoordt het Russische perspectief: “De annexatie was het gevolg van een gewelddadige demonstratie in Kiev, waarvan volstrekt onduidelijk was hoe die zou uitpakken. De Oekraïense president Viktor Janoekovytsj, weliswaar corrupt, was legitiem gekozen en moest vluchten.” De onrust en onzekerheid die daarop volgden, baarde Rusland zorgen. De Zwarte Zeevloot, geparkeerd in de haven van Sebastopol, liep volgens Poetin gevaar en moest beschermd worden: de Krim werd ingenomen. “Je kunt er allerlei analyses op loslaten, maar de Russische analyse is net zo legitiem als die van het Westen.”

De Zwarte Zeevloot is van essentieel Russisch belang. Via de Bosporus kan die vloot de Middellandse Zee op. Daarnaast is er een logistieke reden: De Zwarte Zee blijft als een van de weinige wateren die Rusland omringen ijsvrij. Ook is NAVO-uitbreiding in oostelijke richting een reden. Het is Poetins nachtmerrie dat er vanwege die uitbreiding schepen van de NAVO de Zwarte Zee betreden. Dat zou veel te dicht bij Russisch territorium zijn.

Michael Zwarte ZeevlootDe Zwarte Zeevloot in Sebastopol © De Volkskrant

We didn’t invade
Duk verwijst tevens naar een eerder moment waar vergelijkbare spanningen optraden. In 2008 besloot Rusland om Georgië binnen te vallen nadat de NAVO uitgebreid met het Russische buurland had gefleurd. Duk: “Al in 2007, in München, tijdens een grote veiligheidsconferentie, liet Poetin weten dat de NAVO niet zomaar beslissingen kan nemen die Rusland beïnvloeden. Poetin zei: ‘Als je Rusland niet hoort, dan vind je Rusland tegenover je.’”

Voor Rusland is er een duidelijk keerpunt in hoe zij het Westen, met name de NAVO, zien als speler op het wereldtoneel. De uitbreiding van de NAVO in oostelijke richting was nog tot daaraantoe. Maar dan bemoeit de NAVO zich in de jaren ‘90 met Joegoslavië. Tijdens een discussie tussen Rob de Wijk, veiligheidsexpert, en Sergey Karaganov, voormalig rechterhand van Poetin, stelt De Wijk dat Rusland NAVO-uitbreiding probeerde te voorkomen door Georgië en Oekraïne binnen te vallen. Karaganov valt hem in de rede: “We didn’t invade”, zegt hij. De uitspraak leidt tot verbazing aan tafel.

Als Karaganov wordt gevraagd hoe hij dan kijkt naar de Russische inmenging in deze gebieden, legt hij uit: “Er was misschien een grijs gebied, maar als Kosovo niet was gebeurd (NAVO-missie Kosovo Force 1999-2000), en Joegoslavië niet was gebombardeerd, was de geschiedenis anders verlopen.” Joegoslavië en Servië, en dus ooit Kosovo, zijn altijd belangrijke gebieden voor Rusland geweest (en nog steeds). De Russen zien de NAVO-missie Kosovo Force dan ook als een inbreuk op hun invloed in de regio. De situatie in Kosovo beangstigde de Russen: hoe ver zou de NAVO doordringen in hun invloedssfeer?

Na die periode hielden de Russen er volgens Karaganov rekening mee dat er wel eens op een confrontatie afgestuurd kon worden. Niet geheel onterecht: de NAVO heeft nooit overlegt met de Russen over de bombardementen, terwijl Rusland serieuze regionale belangen had in Joegoslavië.

Ballonnen
Zoals Wierd Duk al zei: iedereen kan vinden van de analyses over Rusland wat hij wil; de Russische analyses verdienen evenveel aandacht en zijn net zo legitiem als de Westerse varianten. De Russische opstelling jegens het Westen komt dan ook niet zomaar uit de lucht vallen. De besproken gebeurtenissen worden door het Westen totaal anders geïnterpreteerd dan door Rusland.

Voor de Russen betekent Poetin stabiliteit en zekerheid. Voor het eerst sinds decennia ervaren de Russen een dergelijk gevoel. Daarnaast geeft Poetin hen het gevoel dat zij meetellen in de wereld en dat Rusland niet zomaar zijn belangen opgeeft. Misschien verklaart dat de ballonnen voor een bewakingscamera en een Russin met een stapel vervalste stembiljetten in haar handen: niet wéér instabiliteit en onzekerheid.


Wierd Duk in de grote Rusland Show – 16 maart 2018 – BNR

‘Poetin heeft een Derde Wereldoorlog weten te voorkomen’ – 22 juli 2017 – WNL

Britten en Russen beschuldigen elkaar in zaak-Skripal – 16 maart 2018 - NOS

Foto: Organizing Notes

 

 

Contact

Uw naam
Geen naam

Uw Email
Geen (geldige) email

Bericht
Geen bericht.


Invalid Input

Partners

Independer
 
Autoverzekering vergelijken
 
Energie vergelijken
 
Autoverzekering
  LOGGGO

 

 

Opening hours

Openings hours
Leiden and The Hague
 
Monday 10:00-17:00
Tuesday* 10:00-17:00
Wednesday 10:00-14:30
Thursday 10:00-17:00
Friday 10:00-17:00
Weekend Closed
 
 * Op woensdag heeft het bestuur vanaf 14:30 vergadering
On Wednesday the room is closed due weekly boardmeetings at 14:30