Syrië: nieuwe Koude Oorlog?

De inzet van chemische wapens in de Syrische stad Douma hebben ertoe geleid dat de Amerikaanse president Donald Trump aankondigde dat er een vergeldingsaanval zou volgen. Zaterdagochtend 14 april hebben de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk drie doelen aangevallen. De Russische president Vladimir Poetin heeft de aanval veroordeeld, gesteund door bondgenoot Iran. De grootmachten uit de Koude Oorlog staan in Syrië lijnrecht tegenover elkaar. Wordt Syrië het toneel van een nieuwe Koude Oorlog?

Door Sanne van Helmondt, 19 April 2018

In de Koude oorlog in de twintigste eeuw (1945-1991) staan de kapitalistische wereld onder leiding van de Verenigde Staten en de communistische wereld onder de invloed van de Sovjet-Unie tegenover elkaar. De strijd, die met name tussen beide grootmachten gevoerd werd, is nooit tot een rechtstreeks militair treffen gekomen. Wél stonden de landen tegenover elkaar in grondgebieden die in de invloedsfeer van een van beide landen lag, zoals tijdens de Koreaanse Oorlog en de Vietnamoorlog.

Burgeroorlog
De huidige strijd in Syrië begint in 2011 als onderdeel van de Arabische Lente. Op het moment dat oppositieleden van de regering, onder leiding van president Bashar al-Assad, zich gaan bewapenen, komt het land in een burgeroorlog terecht. De situatie in het land wordt chaotischer als de rebellen onderling meer verdeeld raken en in verschillende coalities elkaar gaan bestrijden.

In juni 2014 roepen strijders van Islamitische Staat (IS) een kalifaat uit. Onder leiding van de VS  ontstaat er een internationale coalitie om de opmars van IS te stoppen. Op 30 september 2014 geeft Poetin akkoord voor de inzet van luchtsteun aan het bevriende regeringsleger van Syrië. Rusland schaart alle partijen die tegen Assad strijden onder IS en meldt daardoor bij elk bombardement in Syrië dat IS getroffen is. In praktijk ging het echter vaak om andere rebellengroepen.  

Sanne Syrie nieuwe KO pinterestRussiche en Amerikaanse bombardementen in Syrië © Pinterest

Vreemd grondgebied
Door de recente vergeldingsacties door onder andere de VS en de aanwezigheid van Rusland aan de kant van de Syrische regering is er, net als in de Koude Oorlog, sprake van een conflict op vreemd grondgebied. De VS en Rusland vallen elkaar niet direct aan, maar zijn indirect wel betrokken in een militaire strijd waarbij de grootmachten tegenover elkaar staan.

Daarnaast stelde Poetin begin maart dat Rusland niet alleen in staat is om zichzelf te verdedigen, maar ook om ongenadig terug te slaan. Hoewel Poetin stelt dat het Westen zich geen zorgen hoeft te maken, denken de westerse regeringen hier anders over. Waar Poetin de groeiende Russische militaire macht ziet als een garantie voor wereldvrede, neemt in het Westen de ongerustheid over de Russische militaire ontwikkelingen toe. Deze ongerustheid wordt niet minder door de belofte van Poetin dat hij zijn bondgenoten op dezelfde manier zal beschermen. Een nucleaire aanval op Rusland of een van haar bondgenoten zal beantwoord worden met nucleaire wapens.

Sanne Syrie nieuwe KO ontmoetingBashar al-Assad en diens essentiële partner, Vladimir Poetin © The Independent

Waken voor escalatie
Ondanks het feit dat Rusland en de VS lijnrecht tegenover elkaar staan en de modernisering van de Russische wapens, is het niet voor iedereen duidelijk dat er sprake is van een nieuwe Koude Oorlog. Zo stelt Oud-ambassadeur in Moskou Godert Willem De Vos van Steenwijk dat er nog geen sprake is van een Koude Oorlog, maar slechts van een kil voorjaar. Hij denkt dat Rusland niet over zal gaan tot onbezonnen acties, omdat het land met een zwaarbelaste krijgsmacht de middelen niet heeft. Daarbij stelt hij dat Poetin de rust bewaart en waakt voor escalatie van de situatie.

Het zijn echter niet alleen de Russen die waken voor de escalatie van de situatie. De Amerikaanse generaal Joseph Dunford stelt dat de vergeldingsactie een eenmalige aanval is om de Syrische regering een duidelijke boodschap te geven. Verdere escalatie in de regio moet voorkomen worden. Het feit dat de doelen zo zijn uitgekozen dat de kans op burgerslachtoffers en Russische slachtoffers zo klein mogelijk is, kan er ook op wijzen dat de VS de kans op escalatie met Rusland zo klein mogelijk wil houden.

Sanne Syrie nieuwe KO DunfordGeneraal Joseph Dunford spreekt de pers toe over de afgelopen vergeldingsactie - YouTube

Hoewel de huidige situatie in Syrië gelijkenissen kent met de Koude Oorlog in, kan er nog niet met zekerheid gesteld worden dat er sprake is van een nieuwe Koude Oorlog. Ondanks het feit dat de VS en Rusland lijnrecht tegenover elkaar staan in Syrië, zijn beide landen uit op het bewaren van de rust. De toekomst zal uitwijzen of de geschiedenis zich gaat herhalen. Voor nu lijkt een nieuwe Koude Oorlog voorlopig afgewend.


Trump: Vergeldingsaanval op Syrië misschien niet heel snel – 12 April 2018 - NOS

VS, VK en Frankrijk voeren vergeldingsaanval uit op Syrische doelen – 14 April 2018 - Nu.nl

De Koude Oorlog (1945-1991) – Samenvatting & Tijdlijn – 21 Mei 2017 - Enne Knoops

Dit moet u weten om het conflict in Syrië te begrijpen – 21 Februari 2016 – Nu.nl

Poetin Luidt officieel nieuwe Koude Oorlog in – 1 Maart 2018 - Ghassan Dahhan

Oud-ambassadeur: Koude Oorlog? Volstrekte Nonsens! – 13 April 2018 - Peter Groenendijk

Foto: IDF

 

Contact

Uw naam
Geen naam

Uw Email
Geen (geldige) email

Bericht
Geen bericht.


Invalid Input

Partners

Independer
 
Autoverzekering vergelijken
 
Energie vergelijken
 
Autoverzekering
  LOGGGO

 

 

Opening hours

Openings hours
Leiden and The Hague
 
Monday 10:00-17:00
Tuesday* 10:00-17:00
Wednesday 10:00-14:30
Thursday 10:00-17:00
Friday 10:00-17:00
Weekend Closed
 
 * Op woensdag heeft het bestuur vanaf 14:30 vergadering
On Wednesday the room is closed due weekly boardmeetings at 14:30