© Ramon Aquim / Mídia NINJA

Is het afgelopen met de Braziliaanse democratie?

Afgelopen zondag gingen miljoenen Brazilianen naar de stembus om de nieuwe president te kiezen. Sommigen beschouwden het als een van de belangrijkste verkiezingen uit de Braziliaanse geschiedenis. De polarisatie, angst en woede die onder de bevolking heerst is groot, maar er is duidelijk een winnaar uit de eerste ronde naar voren gekomen. Moeten we bang zijn dat de democratie in Brazilië nu daadwerkelijk onder druk komt te staan?  

Door: Pètra van de Gevel, 12 oktober 2018

De strijd om het presidentschap ging zoals verwacht tussen Fernando Haddad van de sociaaldemocratische Arbeidspartij (PT) en de extreem-rechtste ex-militair Jair Bolsonaro van de Sociaal- Liberale Partij (PSL). Bolsonaro wordt in Brazilië enerzijds beschouwd als de duivel die de democratie in gevaar zal brengen en anderzijds als de ‘Messias’ die voor verlossing zal zorgen en de corruptie en criminaliteit zal verminderen. Hoe dan ook, Bolsonaro zal voor verandering gaan zorgen. De rechtste populist die wordt uitgemaakt voor racist, fascist en homofoob, heeft de eerste ronde van de verkiezingen met gemak gewonnen. Met 46 procent van de stemmen wist hij de eerste plek te bemachtigen.  

De vraag die nu opkomt is waarom de Brazilianen hebben gekozen voor een ex-militair die een voorstander is van een (militaire) dictatuur. Hoe is het mogelijk dat de grootste democratie van Latijns-Amerika nu op wankelen staat?  

Embed from Getty Images

Ten eerste heeft de Braziliaanse bevolking behoefte aan een sterke leider die hen kan verlossen van de criminaliteit, geweld en corruptie. De corruptie zorgt voor woede onder de bevolking: burgers kunnen nauwelijks rondkomen en de politieke elite zwijmelt in het geld. De criminaliteit is hoog: volgens The Economist vallen er dagelijks 175 doden als gevolg van geweld, misdaad en drugs; meer dan 60.000 doden per jaar. Bolsonaro is volgens de Brazilianen de enige man die hen ook daadwerkelijk kan verlossen. Kortom, Brazilië is op zoek naar politieke en economische verandering die Bolsonaro belooft te brengen.  

Ten tweede bestaat er angst voor het socialistische beleid dat Haddad hoogstwaarschijnlijk gaat doorvoeren wanneer hij aan de macht komt. De afgelopen 15 jaar is er een soft beleid geweest voor het aanpakken van corruptie en criminaliteit. Een voortzetting hiervan zou volgens Bolsonaro en zijn aanhangers leiden tot een ‘socialistische heilstaat’ en zou Brazilië nog meer in de vernieling helpen. Een groot deel van de Brazilianen is pessimistisch tegenover het soft beleid. Het socialistische beleid onder leiding van Lula da Silva (2003-2011) zorgde voor een toename van problemen op sociaal en economisch gebied in Brazilië, waardoor ze om die reden op Bolsonaro stemmen. Hij heeft van drugsgeweld een van de belangrijkste thema’s gemaakt en is voor een harder politie- en legeroptreden.  

De gevolgen van Bolsonaro als president kunnen groot zijn. Veel burgers zijn bang voor het verdwijnen van de jonge democratie die in Brazilië pas in 1984 is ingevoerd. Zo is Bolsonaro voorstander van het inperken van de rechten voor minderheden, zoals voor homoseksuelen, zwarte Brazilianen en vrouwen.   

Naast voorstanders, gingen vorige week honderdduizenden Brazilianen de straat op om te protesteren tegen Bolsonaro, zijn beleid en uitspraken. De beweging werd gestart door Ludimilla Teixeira en haar Facebookpagina waarop ze de hashtag #EleNão – #NotHim begon. Volgens The Guardian was het de grootste demonstratie die georganiseerd was door vrouwen in de Braziliaanse geschiedenis. 

Echter is er gebleken dat ook een groot deel van de Braziliaanse vrouwen op Bolsonaro heeft gestemd afgelopen zondag. De bevolking, en niet alleen de mannen, zijn blij met de komst van hun ‘Messias’.  

De stemintentie van de Braziliaanse bevolking naar geslacht © AS/COA

De vergelijkingen met de Amerikaanse president Trump en Bolsonaro worden ook al gemaakt. Zo wordt Bolsonaro de ‘tropische Trump’ genoemd. Hetzelfde sentiment heerst in Brazilië als tijdens de Amerikaanse verkiezingen in 2016. Ook Trump beloofde verandering en hervorming voor Amerika en de Amerikanen. Bolsonaro voert dezelfde campagne door op de gevoelens van de bevolking in te spelen. Beiden worden ze beschouwd als ‘outsiders’ van de politieke elite en beiden zijn tegen politieke correctheid.  

De eerste ronde heeft Bolsonaro gewonnen, maar de tweede ronde moet nog plaatsvinden op 28 oktober 2018. Hierna zal bekend worden wie de nieuwe president van Brazilië wordt. Er werd door Bolsonaro al gedreigd met een coup d’etat wanneer zou blijken dat hij de verkiezingen niet gaat winnen. Dit zou het begin van een herinvoering van de dictatuur kunnen zijn.  

Kortom, de ‘rechtste Messias’ zorgt voor veel opschudding in Brazilië en de rest van de wereld. Bolsonaro kan inderdaad een gevaar voor de Braziliaanse democratie betekenen, maar de Braziliaanse bevolking heeft gesproken: ze willen liever een sterke leider als president dan een nieuwe periode met hetzelfde, oude, corrupte politieke etablissement.  


‘Hem niet’, schreeuwen Braziliaanse vrouwen het uit tegen koploper Bolsonaro – 30 september 2018 – www.nrc.nl  

‘Als Bolsonaro wint, verlaat ik Brazilië’ - 5 oktober 2018 – www.trouw.nl  

Brazilië wacht een even cruciale als onvoorspelbare stembusgang- 16 augustus 2018-  www.nrc.nl  

‘Mix van Trump en Duterte’ verleidt teleurgesteld Brazilië -  4 oktober 2018 – www.nrc.nl  

De tropische Trump die zijn land wil behoeden voor ‘de communisten’ - 5 oktober 2018 – www.devolkskrant.nl  

How a homophobicmisogynist, racist ‘thing’ could be Brazil’s next president – 6 oktober 2018 – www.theguardian.com 

Foto: Ramon Aquim / Mídia NINJA

 

Contact

Uw naam
Geen naam

Uw Email
Geen (geldige) email

Bericht
Geen bericht.


Invalid Input

Partners

Independer
 
Autoverzekering vergelijken
 
Energie vergelijken
 
Autoverzekering
  LOGGGO

 

 

Opening hours

Openings hours
Leiden and The Hague
 
Monday 10:00-17:00
Tuesday* 10:00-17:00
Wednesday 10:00-14:30
Thursday 10:00-17:00
Friday 10:00-17:00
Weekend Closed
 
 * Op woensdag heeft het bestuur vanaf 14:30 vergadering
On Wednesday the room is closed due weekly boardmeetings at 14:30