We vertrouwen journalisten minder dan bankiers

Het vertrouwen in instituties nam in 2017 toe. De positie van journalisten is echter nog steeds fragiel. Bankiers, de Europese Unie, zij worden alle betrouwbaarder geacht dan de pers. Wat maakt deze beroepsgroep zo 'onbetrouwbaar'? 

Teruglopende oplagen, dalende advertentie-inkomsten en een trage ontwikkeling naar een online platform; het zijn de drie elementen die de papieren media in zwaar weer brachten. Maar journalisten lijken een veel groter gevaar niet op te merken. Het vertrouwen in hun functioneren blijkt al jaren laag.

Door: Michael Kunst, 21 juni 2018

Dat blijkt uit recent gepubliceerde cijfers van het CBS. En laat de commissie Debat nu deel uitmaken, weliswaar bescheiden, van die media. Op bezoek bij de historische verzetskrant Het Parool gaat het vooral over de werkwijze van journalisten. Wat feiten over deze Amsterdamse courant: de krant is bekend vanwege zijn uitgebreide kunst- en cultuuragenda, werd in 2016 uitgeroepen tot 'European Newspaper of the Year' en is momenteel 'World’s Best Designed Newspaper'. Niet zomaar het Amsterdamse sufferdje dus.

Michael vertrouwen pers eigen foto© Aline de la Croix

Waan van de dag
Tijdens ons gesprek over de werkwijze van journalisten komen de vaste elementen aan bod. Hoor en wederhoor, rekening houden met je doelgroep, streven naar objectiviteit. Zelden gaat het over vertrouwen dat lezers in journalisten moeten hebben. Het vertrouwen in de media staat op de tocht. En niet een beetje: slechts dertig procent van de Nederlanders heeft nog vertrouwen in de journalistiek. Ter indicatie, journalisten bungelen daarmee onder politici en de Europese Unie. Zelfs bankiers worden betrouwbaarder geacht en enkel de kerk scoort slechter.

Michael vertrouwen pers CBS© CBS

Bij een uitzending van NPO Radio 1 bespreken Eric Smit, journalist bij Follow the Money, en Hella Hueck, journalist van het Financieel Dagblad, de statistieken. Hueck heeft een verklaring voor de matige cijfers: “De waan van de dag is heilig geworden.  Er komen persberichten binnen, er is weer een leuk onderzoekje over clowns en kinderen en we denken: ‘grappig, dat gebruiken we.’” Dergelijke berichten blijken vaak feitelijk onjuist of het zijn marketingcampagnes van bedrijven.

De toename van dergelijke ‘onderzoekjes’ in kranten komt mede door de grotere tijdsdruk waaronder journalisten hun product moeten maken. Men spreekt ook wel over ‘De Nieuwsfabriek’, verwijzend naar de toenemende snelheid en productiviteit waaraan journalisten moeten voldoen. “Die trend is nog niet omgekeerd”, stelt Smit. “In Amerika zijn de The Washington Post en The New York Times aan het veranderen, maar in Nederland zien we dat nog niet.”

Dubbelzinnig
Anderzijds is de burger medeverantwoordelijk volgens Hueck en Smit. “Enerzijds zeggen mensen langere stukken te willen lezen, maar vervolgens komt die lezer maar tot alinea twee in mijn artikel”, zegt Hueck. Om die lezer toch verder te laten komen, is formulering heel belangrijk. “Ook daar is het dubbelzinnig. Je wilt wel gelezen worden, maar soms hoor ik dan toch van mensen: ‘Het FD wordt wel sensationeler.’” Dat blijkt steeds weer een lastige afweging voor journalisten. Daarnaast is de betalingsbereidheid voor nieuws via internet nog altijd laag.

Michael NRC pers vertrouwen© Pew Research Center

De cijfers kunnen niet zomaar op iedere krant worden afgewimpeld. Uit het onderzoek van het CBS blijkt een groot verschil tussen groepen mensen te zitten. Zo hebben jongeren en hoger opgeleiden meer vertrouwen in instituties. Dit is exact de doelgroep die Het Parool voor ogen heeft. De Amsterdammers zijn dan ook niet toevallig een van de weinige kranten waar de oplage een bescheiden groei kent.

Voor journalisten ligt er een grote taak op tafel. Niet alleen moet er geïnvesteerd worden in meer onderzoeksjournalistiek, de beroepsgroep moet ook het vertrouwen van de mensen terugwinnen. De ‘vierde democratische macht’ staat hiermee voor een grote uitdaging.


U vertrouwt alles en iedereen – behalve de pers – 2 juni 2018 – NPO Radio 1

Meer vertrouwen in elkaar en instituties – 28 mei 2018 – CBS

Publics Globally Want Unbiased News Coverage, but Are Divided on Whether Their News Media Deliver – January 11, 2018 – Pew Research Centre

Foto: Frenk der Nederlanden, chef verslaggeverij Het Parool © Aline de la Croix

Twitter

Comité van Aanbeveling

Drs. Henri Lenferink
Burgemeester Leiden

Prof. mr. Carel Stolker
Rector Magnificus Universiteit Leiden

Prof. dr. Joop van Holsteyn
Bijzonder Hoogleraar Kiezersonderzoek Universiteit Leiden
 
Prof. dr. G.A. Irwin
Professor Emeritus Politiek Gedrag en Methodologie Universiteit Leiden

Dr. Alexander Rinnooy Kan
Oud-voorzitter Sociaal Economische Raad

Mevr. Gerdi Verbeet
Oud-voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Agenda

dinsdag 23 april, 21:00 -
Borrel The Hague
woensdag 24 april
Open Air Lecture
donderdag 25 april, 20:00 -
Pubquiz
zaterdag 27 april, 14:00 - 17:00
Kingsday- I'm on a Boat
 
  • Binnenland

  • Buitenland

  • Onderwijs

  • Debat

  • IAPSS

  • Faciliteiten

  • Acquisitie

  • Almanak

  • Promotie

  • EJW

  • Kasco

  • AlleJaars

  • International Relations and Organizations (IRO)

Contact

Uw naam
Geen naam

Uw Email
Geen (geldige) email

Bericht
Geen bericht.


Invalid Input

Partners

Independer
 
Autoverzekering vergelijken
 
Energie vergelijken
 
Autoverzekering
  LOGGGO
  Geld.nl logo wit blauw Copy3x

 

 

Opening hours

Openings hours
Leiden and The Hague
 
Monday 10:00-17:00
Tuesday* 10:00-17:00
Wednesday 10:00-17:00
Thursday 13:00-17:00
Friday 10:00-17:00
Weekend Closed
 
 * Op donderdag heeft het bestuur tot 13:00 vergadering
On Thursday the room is closed due weekly boardmeetings until 13:00